Każda osoba fizyczna dokonująca rocznego rozliczenia w PDOF dochodów opodatkowanych (podatek dochodowy od osób fizycznych) zmuszona jest rok rocznie wypełnić i złożyć indywidualne zeznanie podatkowe. W większości przypadków jest to: PIT-37 bądź PIT-36. Część podatników może – po spełnieniu ustawowych warunków – skorzystać z rozliczenia preferencyjnego.
Zgodnie z Ustawą o zmianie ustawy o PDOF, o PDOP oraz niektórych innych ustaw ((Dz. U. z 2018 r. poz. 2126), każda osoba fizyczna uprawniona do preferencyjnego opodatkowania, ma prawo skorzystać z preferencji bez względu na termin składania wniosku. Z rozliczenia preferencyjnego korzystać mogą dwie grupy: małżonkowie oraz osoby samotnie wychowujące dzieci.
Małżonkowie
Wspólne opodatkowanie możliwe jest w ściśle określonych ustawowo warunkach. Zgodnie z podstawą prawną małżonkowie:
– Powinni podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu;
– Powinni pozostawać w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy;
– Powinni posiadać wspólność majątkową przez cały rok podatkowy;
– Nie mogą (każde z osobna) prowadzić działalności gospodarczej opodatkowanej 19-procentowym podatkiem liniowym;
– Nie mogą podlegać przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (za wyjątkiem przepisów ujętych w art. 6 ust. 9 ustawy o PDOF), a także ustawy o podatku tonażowym i ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Małżonkowie spełniający powyższe kryteria mogą być opodatkowani łącznie od sumy dochodów, ale tylko wtedy, gdy zgłoszą taką chęć za pośrednictwem wniosku dołączonego do zeznania rocznego. W takiej sytuacji podatek stanowi podwojoną wysokość podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.
Wdowcy
Ze wspólnego rozliczenia mogą skorzystać również wdowy i wdowcy. Uprawniona do złożenia wniosku jest osoba fizyczna, która weszła w związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, zaś jej małżonek zmarł w trakcie tego roku oraz podatnik, który pozostawał w związku małżeńskim cały rok podatkowy, zaś jego małżonek zmarł po jego upływie, ale przed złożeniem zeznania podatkowego.
Samotny rodzic
Za samotnego rodzica/opiekuna prawnego przyjmuje się: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, rozwódkę, rozwodnika, osobę, w stosunku do której orzeczono separację, osobę pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich bądź odbywa karę pozbawienia wolności, która rzeczywiście samotnie wychowuje dziecko bądź dzieci. O rozliczenie preferencyjne mogą wnioskować wyżej wymienieni, którzy samotnie wychowują:
– Małoletnie dzieci;
– Dzieci niezależnie od wieku, które – na mocy innych przepisów – otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny bądź rentę socjalną;
– Dzieci uczące się do 25. roku życia, które w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o PDOF (za wyjątkiem renty rodzinnej).
Nadmienić należy, że rozliczenie preferencyjne odnosi się do podatników, do których w roku podatkowym nie stosuje się przepisów: o podatku liniowym, ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy o podatku tonażowym oraz ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
